استعداد چیست؟

استعداد یعنی چه؟

استعداد چیست ؟ تقریبا می‌توان گفت نیمی از افرادی که از این واژه در صحبت‌‌های خود استفاده می‌کنند هیچ درکی از آن ندارند و اگر از آنها بپرسیم که چگونه استعدادهای خود را کشف کنیم هیچ پاسخی ندارند و فقط می‌توانند چند مثال از افراد مستعد بزنند و بس

در این مقاله تصمیم داریم آنقدر در مورد این واژه صحبت کنیم که هرکسی به راحتی بتواند آن را درک کند.

وقتی این واژه مطرح می‌شود تصویر احسان علیخانی و برنامه عصر جدید در ذهن همه تداعی می‌شود.

مثلا لیونل مسی، کریستیانو رونالدو و یا همین آراد خودمون که این روزها به شدت معروف شده و من هم دوستش دارم و براش بهترین‌هارو آرزو می‌کنم و امیدوارم به زودی یکی از بزرگان ورزش فوتبال شده و برای کشورمون افتخار آفرینی کنه

موضوعاتی که قصد داریم در این مقاله به آن‌ها بپردازیم عبارتند از:

  • استعداد یعنی چی؟
  • مفهوم استعداد از دیدگاه من چیست؟
  • تفاوت استعداد با توانمندی چیست؟
  • تفاوت استعداد با ضریب هوشی چیست؟
  • تفاوت استعداد با مهارت چیست؟
  • چرا باید استعداد خود را بشناسیم؟
  • انواع استعداد کدامند؟
  • استعدادهایی که آقای جانسون اوکانر معرفی کرد

استعداد یعنی چه؟

در فرهنگ لغت عمید استعداد را اینگونه معنی کرده‌اند: توانایی ذهنی و فطری برای انجام دادن یا فراگرفتن کاری

تعریف عامیانه استعداد این است: میزان نسبی پیشرفت فرد در یک فعالیت

حال می‌تواند این فعالیت جسمی باشد و یا ذهنی

اگر چندین فرد در شرایط و موقعیت یکسان برای یادگیری و آموزش یک مهارت قرار گیرند، میزان کسب آن مهارت خاص در هر کدام از این افراد متفاوت خواهد بود.

یعنی مدت زمان و کیفیت یادگیری در هر فرد را استعدادهای او معین می‌کند.

با توجه به تعریف فوق می‌توان گفت استعدادها هیچ حد و مرزی ندارند چرا که تعداد فعالیت‌های جسمی و ذهنی که ما می‌توانیم انجام دهیم بینهایت هستند

پس موضوع استعداد و استعدادیابی مانند شخصیت‌شناسی نیست.

در انواع روش‌های شخصیت شناسی تعدادی ویژگی و خصیصه معرفی می‌شوند و شما به راحتی با مقایسه خودتان با آن ویژگی‌ها می‌توانید تیپ شخصیتی خودتان را تشخیص دهید.

مثلا در شخصیت شناسی شغلی هالند شما با شش تیپ شخصیتی روبه‌رو هستید و به راحتی می‌توانید تیپ شخصیتی شغلی خودتان را شناسایی کنید.

تیپ‌های شخصیتی بسیار محدود هستند و این موضوع برای استعداد اصلا صدق نمی‌کند یعنی ما به هیچ عنوان نمی‌توانیم لیستی درست کرده و با نگاه به آنها تشخیص دهیم چه استعدادهایی داریم.

مفهوم استعداد از دیدگاه من چیست؟

بذارید خودم رو معرفی کنم

من علی قاسمی هستم نویسنده کتاب قدم صفر کارآفرینی، در این کتاب روش‌های کشف و شناسایی علایق شغلی را مطرح کرده‌ام.

من مدت‌ها در مورد استعداد و روش‌های استعدادیابی مطالعه کردم و همیشه به دنیال پاسخ این سوال بودم که استعداد من چیست؟ وقتی کتاب «پنج نقطه قوت برتر خود را بشناسید» را خواندم (این کتاب به استعدادیاب کلیفتون معروف است) احساس کردم که استعداد یعنی توانمندی، چرا که در این کتاب به معرفی ۳۴ نقطه قوت می‌پردازد.

خیلی ذوق کرده بودم که بالاخره توانستم این واژه را در یک کلمه معنی کنم ولی وقتی دقیق‌تر شدم تا کلمه توانمندی را هم ترجمه کنم موضوع پیچیده شد

تعریف توانمندی چیست؟

توانمندی=استعداد*سرمایه‌گذاری

پس استعداد یعنی توانمندی تقسیم بر سرمایه‌گذاری

یعنی اگر شما در زمینه‌ای استعداد داشته باشید و در آن زمینه سرمایه‌گذاری کنید به توانمندی می‌رسید.

منظور از سرمایه‌گذاری این است که در آن زمینه آموزش ببینید و تمرین‌های جسمی و ذهنی کنید.

من فهمیدم که استعداد به معنی توانمندی نیست چرا که فعالیت‌های زیادی هستند که به دلیل عدم سرمایه‌گذاری به توانمندی تبدیل نشده‌اند.

تفاوت استعداد با توانمندی چیست؟

نمی‌توان تمایز زیادی بین استعداد و توانمندی ایجاد کرد. در همین حد می‌توان گفت که شناسایی توانمندی‌ها یکی از روش‌های کشف استعداد است، ولی بهترین روش نیست

ما گفتیم توانمندی = استعداد * سرمایه‌گذاری

دقت داشته باشید اگر با تلاش خیلی زیاد به یک توانمندی برسید این نشانه استعداد شما نیست.

چه بسیار استعدادهایی که به علت برنامه‌ریزی نامناسب و صرف نکردن زمان و انرژی به توانمندی تبدیل نشده‌اند.

و چه بسا توانمندی‌هایی که به زور و اجبار و با فشار و تحمل و تمرین ایجاد شده‌اند و ما در آنها استعداد نداریم.

توضیح این مطلب یه خورده سخته پس بهتره ویدیوی زیر رو تماشا کنید در این ویدیو در مورد این موضوع کاملا توضیح داده‌ام.

تفاوت استعداد با ضریب هوشی چیست؟

هوش توانایی ذهنی است و شامل استدلال، برنامه‌ریزی، حل مسئله، تفکر انتزاعی، استفاده از زبان و یادگیری می‌باشد. بیشتر محققین معتقدند که هوش یک توانایی کلی تلقی می‌شود که می‌تواند پایه‌ی پرورش استعدادهای مختلف باشد.

ضریب هوشی یا همان IQ یک عددی بین ۵۵ تا ۱۴۵ است، مثلا یک فرد کند ذهن ضریب‌هوشی ۵۵ الی ۷۰ دارد و یک فرد نابغه مانند اینشتین ضریب هوشی حوالی ۱۴۰ دارد

در گذشته با تست ضریب هوشی به میزان استعداد یک فرد نمره می‌دادند و بعدها متوجه شدند که ضریب هوشی یک میزان کلی و استعداد یک میزان جزئی است

ضریب‌هوشی بالا باعث می‌شود فرد سریع‌تر موضوعی را درک کند و البته که ضریب هوشی بالاتر باعث می‌شود فرد سریع‌تر در فعالیت‌ها پیشرفت کند که خود نمایانگر استعداد است اما با تحقیق و مطالعه بر افراد کند ذهن متوجه شدند که آنها نیز استعدادهایی دارند که در بسیاری از افراد با ضریب هوشی بالا نیست

مثلا من خواهری دارم که کندذهن است ولی او حافظه بسیار عالی‌ای دارد و کافیست یک بار نام فردی را بشنود دیگر تا ابد نام آن در خاطرش می‌ماند و می‌توان گفت که او استعداد به خاطر سپاری اسامی را دارد، این موضوع در مورد خود من دقیقا برعکس است من به هیچ عنوان نمی‌توانم اسامی افراد را حفظ کنم و همیشه از این موضوع خجالت زده می‌شوم

پس افراد با ضریب هوشی بالاتر استعدادهای بیشتری دارند ولی اینگونه نیست که بگوییم که افراد کند ذهن هیچ استعدادی ندارند

تفاوت استعداد با مهارت چیست؟

کسب توانایی برای انجام کارها و فعالیت‌هایی خاص که در وجود ما به صورت ذاتی وجود ندارند و باید با آموزش و به صورت اکتسابی آن‌ها را به دست آورد، مهارت نامیده می‌شوند.

در کسب مهارت تنها آموزش کافی نیست، تمرین و تکرار و تجربه بعد از کسب آن از اهمیت بالایی برخوردار است. یادگیری مهارت‌های مختلف در زندگی شخصی، تحصیلی و شغلی به افراد کمک فراوانی کرده و راه‌های موفقیت را برای آنها هموار می‌سازد.

البته باید این نکته را در نظر داشت که کسب مهارت در راستای استعدادهای یک فرد بسیار مهم است

هوش و استعداد جنبه‌ی ذاتی دارند و از بدو تولد در وجود انسان نهادینه شده‌اند، اما مهارت‌ها جنبه‌ی اکتسابی دارند یعنی انسان‌ها با آموزش و تجربه می‌توانند مهارتی را در خود به وجود آورند و آن را رشد دهند. موفقیت افراد در انجام کارها به درجاتی از هوش و استعداد آن‌ها بستگی پیدا می‌کند

برای بعضی از فعالیت‌ها نیاز چندانی به استعداد یا هوش وجود ندارد، مانند انجام کارهای روزمره‌ی زندگی، اما برای انجام بعضی کارهای خاص، علاوه بر هوش به میزان استعداد بیشتری نیاز پیدا می‌کنیم.

برای مثال در زمینه‌ی هنر یا طراحی یا موسیقی علاوه بر نیاز به هوش به استعداد بالایی در این زمینه نیاز پیدا خواهیم کرد. این مسئله اهمیت توجه افراد به استعداد در شغل‌ها را نشان می‌دهد.

با توجه به گفته‌های بالا اکنون می‌توان تفاوت‌های این دو را به راحتی درک کرد. مهارت در ذهن و رفتار و فعالیت‌های ما وجود ندارد، بلکه با آموزش آن‌ها را به دست می‌آوریم، اما استعداد چیزی است که در بطن وجود ما وجود داشته و می‌توانیم با پی بردن به آن، استعدادهای نهفته‌ی خود را آشکار کرده و با آموزش‌های مرتبط، آن‌ها را در وجود خود پرورش دهیم.

باید این نکته را در نظر داشته باشیم در زمینه‌ای که استعداد ضعیفی داریم حتی کسب مهارت، تمرین و تکرار آن نیز ما را موفق نخواهد کرد و صرفاً وقت‌گیر بوده و هزینه‌های زیادی برای ما تحمیل خواهد کرد. کشف استعداد و کسب مهارت در تمامی مراحل زندگی بسیار مهم است و فرد را در زمینه‌ی شغلی و تحصیلی یاری خواهد کرد و از اتلاف عمر و هزینه‌های اضافی خواهد کاست.

چرا باید استعداد خود را بشناسیم

دو عامل محدود کننده وجود دارند که باعث ایجاد اهمیت استعداد شده است

  1. زمان

مدت زمانی که زنده هستیم محدود است و اگر بخواهیم به اوج توانمندی برسیم باید فعالیت‌هایی را انجام دهیم که هم راستا با استعدادهای ما باشد. اگر ما زمان نامحدودی داشتیم می‌توانستیم یک فعالیت را شروع کنیم و مدت‌ها تلاش کنیم تا در آن فعالیت به اوج توانمندی برسیم

مثلا ما نهایتا می‌توانیم نهایتا ۵ سال برای ورزش فوتبال وقت بگذاریم چرا که در این مدت زمان اگر به اوج توانایی نرسیم هرگز نمی‌توانیم با استوره‌های فوتبال رقابت کرده و در باشگاه‌های مطرح بازی کنیم

حال فرض کنید که عمر ما نامحدود بود و ما می‌توانیستیم هر چقدر می‌خواهیم تمرین کنیم و بعد که به اوج مهارت خود رسیدیم توسط باشگاه‌های مطرح دعوت شویم

البته اگر عمر نامحدود بود بازهم افراد مستعدتر در اولویت بودند

  1. انرژی

ما در هر روز ۲۴ ساعت زمان داریم و نمی‌توانیم تمام این زمان را برای یک مهارت خرج کنیم

اگر ما می‌توانستیم زمان انجام یک فعالیت را افزایش دهیم قطعا در آن فعالیت به مهارت بالایی رسیده و موفق می‌شدیم ولی زمان ما محدود است و ما باید خیلی سریع در یک فعالیت به مهارت و اوج توانمندی برسیم

اگر در کار و فعالیتی وارد شویم که همراستا با استعدادهای ما باشد در زمان کمتر و با انرژی کمتر می‌توانیم به اوج توانمندی رسیده و با رقیبانمان در آن فعالیت رقابت کرده و پیروز شویم.

استعدادهایی که آقای جانسون اوکانر معرفی کرد

ما گفتیم که استعدادها نامحدود هستند و ما نمی‌توانیم لیستی از استعدادها درست کرده و از بین آنها استعداد‌های خود را انتخاب کنیم اما آگاهی و دانش ما در مورد این مهم باعث می‌شوند درک کامل‌تری نسبت به این موضوع داشته و راحت‌تر استعدادهامون رو ببینیم

در این قسمت قصد دارم استعدادهای آقای جانسون اوکانر را معرفی کنم، لطفا با دقت و تفکر به این موارد بپردازید تا ببینید که این موضع یعنی استعداد و استعدادیابی چقدر جزئی است.

برای آشنایی با استعدادهای آقای جانسون اوکانر این ویدیوی را تماشا کنید.

۱۴. رابطه عمیق

۱۵. خیره شدن

۱۶. تشخیص ناراحتی

۱۷. آغازگر

۱۸. رابطه‌ساز

۱۹. رقابت‌جو

۸. سیلوگرام

۹. حافظه طراحی

۱۰. تفکیک رنگ‌ها

۱۱. تسلط بر انگشتان

۱۲. نگاه به جلو

۱۳. تشخیص صدا

۱. استقرا

۲. ایده‌پردازی

۳. خواندن سریع

۴. تجسم فضایی

۵. تفکر تحلیلی

۶. کار با اعداد

۷. انجام کار تکراری

انواع استعداد کدامند؟

برای پاسخ دادن به این سوال باید به تعریف استعداد توجه کنیم

ما گفتیم که استعداد یعنی میزان نسبی پیشرفت فرد در یک فعالیت

حال سوال این است که انواع فعالیت‌ها چه هستند

انواع فعالیت عبارتنداز

  1. جسمی
  2. حسی (یعنی همان حواس پنج‌گانه، بینایی، شنوایی، چشایی، بویایی و لامسه)
  3. ذهنی

اشتباه رایج عامه مردم

احتمالا شما هم این جمله رو شنیدید که فردی می‌گه فرزند ما خیلی با استعداده

این واژه کاملا اشتباه است، اگر فردی قصد دارد استعدادهای فرزندش را مطرح کند باید دقیقا بگوید که در چه فعالیت مستعد است

لطفا از این به بعد از این واژه درست استفاده کنید، وقتی واژه با استعداد را مطرح می‌کنید باید دقیقا بگویید که در چه فعالیتی؟

کشف استعداد را جدی بگیرید

حرکت در مسیر استعدادهایمان ما را زودتر و راحت‌تر به موفقیت خواهد رساند و از پشیمانی و سردرگمی جلوگیری خواهد کرد. کشف استعداد را جدی بگیرید و از توانایی‌های ذاتی خودتان در زمینه‌ی درست بهره ببرید تا آینده‌ای ایده‌آل برای خود بسازید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *